آیا تجلیل از روز توقف وسایل نقلیه می تواند، شهروندان هرات را قانع سازد؟

آیا تجلیل از روز توقف وسایل نقلیه می تواند، شهروندان هرات را قانع سازد؟

              31 سنبله مصادف به روز جهانی توقف وسایل نقلیه در جهان می باشد که در دو سال اخیر نمایشنامۀ برای چند لحظۀ در یک ساحۀ محدود هرات  و آنهم به طور پراکنده به عنوان الگو سراسر کشور دیده شد، مگر در عوض تورید تیل های بی کیفیت، روند تجارتی موتر های استهلاکی،  خط السیر های پیچیده موتر ها،  نا موزونی سرویس های شهری به شمول ملی بس در تولید دود برای شهروندان هرات، درنگی به آلودگی هوای شهر توقف نداشت.

            آلودگی هوای شهر هرات ناشی از تیل در وسایل و وسایط جدید و فرسوده ( تعداد زیادی از وسایل استهلاکی در مسیر های مختلفۀ شهر و ولسوالی های هرات موجود است) همچنان تداوم دارد؛ انواع تیل ها ی که از پمپ استیشن ها و یا دکان های خود سر و غیر قانونی این شهر به فروش می رسد، مردم هرات را شاکی ساخته و تشویش های  از ناحیۀ تورید و عرضۀ تیل ها را به وجود آورده است؛ زیرا آلودگی هوا سبب تولید دود کاربن دای اکساید، سرب و سلفر آزاد در هوا  شده که خطرات آتی را نیز در قبال دارد:

-          کاهش میزان طول عمر بشر به سبب تخریب حجرات خون، ضربات شدید قلب و نفس تنگی ها؛

-          موتر ها بزرگ ترین منبع تولید دود در شهر ها می باشند؛

-          تخریب قشر اوزون که باعث ظهور امراض سرطانی برای انسان ها، حیوانات و نباتات میگردد؛

-          ازدیا دگردش موتر ها باعث  تولید کاربن و پخش ذرات سلفر و سرب در هوا می گردد؛

-          گرمای روی زمین، ذوب شدن یخچال ها و بلند رفتن سطح آب های روی زمین با دود موتر ها ی ناشی از تیل های بی کیفیت تشدید می یابد؛

-          بیشترین آسیب دیدگان ناشی از دود موتر متعلمین مکاتب و کودکان اند که پیاده همه روزه در شهر و مسیر خانه  و محل کار شان رفت و آمد دارند.

       ولایت هرات با داشتن دو بندر مهم تجارتی با کشور های ایران و ترکمنستان  و همسرحدی با ولایات فراه  از نگاه تورید تیل  نقش کلیدی  برای تهیۀ سوخت  تمام انواع وسایل و وسایط دارد. طی سال روان  مقادیر وافر انواع تیل و علاوتاً انواع دیگر روغنیات وارد این ولا و بعداً در هرات و سایر ولایات عرضه شده است؛ در این ولا  تخمیناً 300 هزار انواع موتر، 50 هزار انواع موتر سایکل و یکصد هزار ریکشا همه روزه رفت و آمد دارند که9/ 99 فیصد آن را موتر های پطرولی و دیزلی  تشکیل می دهد و حالا رسم  به میتود جدید گازی برای موتر هم تیز رفتار آغاز شده است؛ در ولایت هرات  158 پمپ استیشن تیل وجود دارد که برای استفادۀ موثر  از این پمپ استیشن ها  قبلاً معیاری های کاهش آسیب پذیری از حوادث غیر مترقبه و رعایت نورم های محیط زیستی از طرف مقام ولایت هرات ترتیب و رسماً به مراجع آن  سپرده شد که مسوول تطبیق آن ادارۀ مواد نفت است.

        طی سال جاری ادارۀ نورم و استندرد لابراتوار های چک و تست انواع تیل ها با نورم های جدید هر کشور  فعال نمود و ادارۀ مواد نفت هرات هم در کنترول مواد نفت نقش داشت؛ غرض جلوگیری از عرضۀ تیل های بی کیفیت ادارۀ مواد نفت مدعی دستگیری300 تن مواد نفتی بی کیفیت طی سال روان است و اما این مواد بعد از طی مراحل دولتی به نام سوخت در  داش های گچ و ... دو باره کشیده شده که باز هم به تولید دود مبدل گشته است.

            ادارۀ حفاظت محیط زیست با وجود آگاهی کامل متأسفانه در زمینۀ سوخت تیل های بی کیفیت به داش ها، تعیین معیار های محیط زیستی پمپ استیشن ها، نظارت از تاثیرات این نوع تیل ها در داش ها گچ و ... بالای صحت بشری، حیوانی و نباتی اقدامات محسوسی برای شهروندان نداشته تا مردم در یک هماهنگی کلی روند پیشگیری را بدانند و یا اینکه برای حل معضله محیط زیستی  در سطح کشورتدابیری مسوولین درجه اول مرکزی کشور اتخاذ نمایند؛ مردم و مسوولین محلی نیاز دارند تا راهکار اصلی برای نجات از کاهش آلودگی هوا و یا حد اقل ایجاد دستگاه های سنجش آلودگی هوا در وقفه های روز، ماه و سال با تعیین ناحیه های مختلفۀ شهر نسبت به تردد وسایل و سایر عوامل آلودگی هوا،  از طرف ادارۀ حفاظت محیط زیست  آماده گردد و وزارت خانه های تجارت و مالیه برای  برای هر یک از روغنیات که تورید می شود نورم معین تعیین و تست لابراتواری را  به وجود آورد؛

       یکی از راه های استفادۀ مجدد از تیل های بی کیفیت ایجاد تصفیۀ خانه ها است که  خوشبختانه در ولایت هرات کار یک دستگاه تصفیۀ تیل در ساحۀ دشت حوض  هرات با همکاری سکتور خصوصی در حال ساخت است؛

        وزارت ترانسپورت  و مالیه می توانند به عوض صدور میلیارد ها دالر به منظور خرید موتر به شمول موتر های استهلاکی، موتر سایکل ها و ریکشا ها طرح احداث حد اقل یک استیشن برقی موتر ها را در شهر هرات در سه سال آینده به معرض تطبیق قرار دهند؛

         تقویۀ ورکشاپ های ترمیماتی، تشویق و ارتقا ظرفیت پرسونل وازدیاد سرویس های ملی بس  در کاهش آلودگی هوا شهر هرات مفید است؛

         محدود ساختن پمپ استیشن ها در بیرون از شهر و بر چیدن دکاکین تیل فروشی  به کاهش آلودگی هوا شهر مفید است.

      برای رسیدن به اهداف کلی محیط زیستی که همانا تأمین سلامت بشری است لازم است تا هماهنگی ها و اجراات بر وفق پلان ها و بر اساس نیاز مندی های جامعه روی دست گرفته شود؛ در غیر آن یک لحظه توقف  چند موتر در یک ساحۀ نهایت محدود کشور جز ضیاع وقت چیزی بیش نیست و نمی تواند  بر عملکرد اداره های پالیسی ساز و اجرائیوی موثر واقع گردد و یا اینکه مردم هرات را  قانع سازد که با  این کار از رقابت موتر خریدن  بزرگان و صاحبان قدرت و زر جلو گیری می شود، یا به رسم استفاده از موتر های عمومی،  پیاده روی و استفاده از بایسکل مردم را تشویق و ترغیب نماید.

نویسنده : انجینیر وکیل احمد بارک

کارشناس محیط زیست مقام ولایت هرات

اهمیت حفظ قشر اوزون برای بشریت

اهمیت حفظ قشر اوزون برای بشریت

تعریف :      اوزون  (Ozone) کلمه یونانی است به معنی «بو» و بالاحض «بو تند» اطلاق می شود. اوزان (3 ) مالیکولی با اتوم   سه اتوم   آکسیجن  است مالکول آکسیجن  ( 3) دارای دو اتوم   آکسیجن است اما تفاوت در یک اتوم   آکسیجن  در این دو مالیکول  تفاوتهای اساسی را در این دو مالکول بوجود آورده است.

دوران اوزون:     در استراتوسفر ( طبقۀ که زنده جان ها است Stratospher ) مالیکول  های تازه اوزن مدام با عکس العمل کیمیاوی و دریافت انرژی لازم از پرتوهای آفتاب ، به مالیکول  و اتوم   آکسیجن  تجزیه می شوند. این اتوم  های آکسیجن  که بسیار فعالند، طی مدت زمان کوتاهی کمتر از کسر ثانیه ، از هم جدا و به مالیکول های آکسیجن  متصل می شوند و تشکیل مالیکول های سه اتوم  ی آکسیجن  ، یعنی اوزون  ، می‌دهند. غیر از این دوران طبیعی ، طی تماس با هایدروجن، کاربن و کلور تولید شده در سطح و رها شده به اتومسفر ، از بین می‌رود.

ساختمان و فرمول گسترده اوزون:       فورمول اوزون  به صورتo3 نمایش داده می شود.   ضرورت عدم استفاده از مواد مخرب قشر ازون و جلوگیری ازپروسه گرمایش زمین نیازمند افزایش آگاهی های عمومی در این عرصه است.

اوزون ما لکول ساده ای است که از سه اتوم آکسیجن تشکیل شده که حضور این ماده امکان رشد و شکوفایی موجودات زنده را فراهم ولی در عین حال گازی سمی بوده که تمام آن باعث سوزش و التهاب دردناک دستگاه تنفسی می شود.

اهمیت اوزون  در حیات بشر

     اگر فضانوردی ، در ارتفاع زیاد ، به این سیاره خانه ما نظاره کند، فیتۀ نازک آبی رنگی که دور زمین را فراگرفته ، نظرش را جلب خواهد کرد. این پوشش شفاف ، حیات را در جو زمین تأمین می‌نماید. حیات ، به صورتی که ما می‌شناسیم، تنها با پوشش حفاظتی اوزون  میسر می‌شود. بدون وجود اوزون ادامه ی زندگی امکان ناپذیر است. تشعشعات آفتاب ، یک نواخت نیست. این تشعشعات ، شامل اشعه‌ای به نام اشعه ماورای بنفش است. در اوایل دهه 1970 برای اولین بار محققین دریافتند که قشر ازون در حال تخریب بوده که تصور می شد که عامل تخریب، اکسایدهای نایتروجن حاصل از پرواز طیارات مافوق صوت در استراتوسفر هستند ولی مواد کیمیاوی ساخت بشر که به نام کلوروفلوروکاربن ها (cfcs) شناخته می شوند به قشر ازون استراتوسفر صدمه وارد می کند. حفره در قطب جنوب به دلیل سرما باعث شکسته شدن آن شده و بیشترین حفره را در این قسمت داریم.

قشر ازون به عنوان سپر محافظ نباتات، حیوانات و انسان در برابر تابش پرتو ماورای بنفش آفتاب عمل می کند و از برخورد طول موج های کشنده آن به زمین جلوگیری می کند.

وی با بیان اینکه تشعشات جذب شده در این طول موج ها عامل آفتاب سوختگی، سرطان پوست، آب مروارید و پیری زودرس بوده، افزود: این تششعات می توانند با ضعیف کردن سیستم ایمنی بدن انسان مقاومت او را در برابر امراض کاهش دهند و نیز پرتو ماورای بنفش باعث کندی رشد نباتات و صدمه به ساختار جیتیکی موجود ات زنده شده و در مزارع برنج با از بین بردن باکتری های تثبیت کننده نایتروجن به کاهش محصول منجر می شود.

میتال کلوروفورم و تتراکلریدکاربن که به عنوان حلال کیمیاوی در صنایع الکترونیک، خشک شویی ها، صنایع چسب، رنگ و ایجاد پوشش و اسپری ها استفاده می شود از جمله موادکیمیاوی تخریب کننده قشر ازون است. هایدوفلوروکاربن ها اثری به قشر ازون ندارند ولی ممکن است در گرم شدن کره زمین دخالت داشته باشند.

      چنانچه تمامی این تشعشعات به سطح زمین می رسید، وجود حیات در روی زمین امکان ناپذیر است. زیرا این تشعشعات حامل مقدار زیادی انرژی مرگ‌زا برای موجودات زنده است. خوشبختانه تنها بخش ناچیزی از اشعه ماورای بنفش آفتاب به سطح زمین می‌رسد. قسمت اعظم این اشعه ، انرژی خود را در ارتفاع 20 تا 30 کیلومتری سطح زمین و در جو آن از دست می‌دهد. در این عمق از جو فراگیرنده زمین، مقادیر متنابهی اوزون  موجود است و این اوزون ، اشعه ماورای بنفش را جذب می کند.

رایحه تازگی بعد از رعد و برق : پس از رعد و برق ، تنفس شما با آسودگی بیشتری صورت می‌گیرد. هوا پاکیزه و مملو از تازگی است. علت این است که رعد و برق ، باعث تولید گاز اوزن در جو می شود و همین گاز است که هوا را تازه‌تر می‌نماید.

انسان و نابودی قشر  اوزن : فعالیت انسانها بر روی زمین در سپر حفاظتی اوزون ، اثر می‌گذارد. از نیمه قرن بیستم ، فعالیت انسان روی زمین موجب بروز ضایعاتی در قشر  اوزون شده و به نظر می‌رسد که حیات روی کره زمین در معرض مخاطره قرار گرفته است. در واقع انسان ناخواسته هوا را با مواد کیمیاوی آلوده می‌کند و سپر حفاظتی خود را از بین می‌برد. در اواسط دهه 1970 ، دانشمندان به امکان تاثیر پرواز طیاره های سریع السعیر و یا فوق سرعت صوت و مواد کیمیاوی موجود در قوطی‌های عطر پاش روی قشر  اوزون پی بردند.

      طیاره های مافوق صوت ، در ارتفاعات بسیار زیاد که هوا رقیق‌تر و مقاومت آن در برابر بدنه طیاره کمتر است ، پرواز می‌کنند و کاربن فعال موجود در دود خروجی از انجین طیاره اثر ضایع کننده بر روی قشر  اوزون دارد. گازهای کلورو فلورو کاربن (CFC) نیز که در خنک کننده ها و دستگاههای تهویه ( ایرکندیشن ها و یخچال ها) مورد استفاده قرار می‌گیرد، روی اوزون استراتوسفری خطرناک می‌باشد. هر اتوم   کلور آزاد شده از این گازها ، حدود یک صد هزار مالیکول  اوزون را ضایع می‌کند و با مصرف این گازها طی یک دهه مقادیر زیادی اوزون  از بین رفته و تراکم این گاز در استراتوسفر کاهش یافته است.

نقش اوزون  در ضد عفونی آب: آبی که می‌آشامیم، کلوریزه است. این آب مضر است، در حالی که طعم آن نیز نامطبوع‌تر از طعم آب چشمه است. آب آلوده به اوزون  ، عاری از هر گونه باکتریا زیان‌آور است و طعم آن نیز بر ذایقه ، خوشایندتر است.

مضرات گاز اوزون: اوزون  از عکس العمل های کیمیماوی آلوده کننده‌ای که در سطح زمین ، تولید شده‌اند، دوباره وارد تروپسفر (Tropospher) (طبقۀ بالا) می‌شود و به سطح زمین می‌رسد. در این حالت ، اوزون  نقش مخرب و آلوده کننده دارد. چون همراه با مواد کیمیاوی دیگر انساج، حیوانی و نباتی را به شدت ضایع می‌کند. اوزون  ، در ارتفاع کم از سطح زمین ، همراه دود و بخار موجود در هوا در بسیاری از شهرهای بزرگ و صنعتی جهان ، موجب تشدید آلودگی می‌گردد. اوزون  در نقاط پایین اتوم  تروپسفر ، مانند گازهای گلخانه‌ای عمل می‌کند و افزایش تراکم آن در این ناحیه در بالا بردن حرارت عمومی کره زمین موثر است (گرم شدن زمین). عامل ذوب شدن یخچال های قطب شمال و گرم شدن کرۀ زمین است؛ تخریب قشر اوزون که در قسمت تروسفیر یا بالای زمین قرار دارد، باعث سرطان جلدی  می شود  و این قشر در قسمت امریکا به وضاحت دیده شده است و حالا به همین خاطر تدابیر بین المللی برای کاهش گاز های گلخانۀ روی دست گرفته شده و از  استعمال زیادگاز های مخرب CFCs  جلو گیری به عمل می آید.

تدابیر: به اساس کنواسیون های بین المللی، افغانستان یکی از امضا کننده گان به پروتوکول مونترال است به همین سبب این کشور نیز متعهد به کاهش مصرف گاز های کلوروفلورو کاربن CFC s است و به همین خاطر در بنابر و گمرکات دستگاه های کنترول موجود، از تورید گاز های مضرر که مورداستفادۀ در فابریکه های سرد سازی، اسفنج سازی و خاموش کردن حریق در اطفائیه ممانعت به عمل می آید و برای دکاکین که ترمیم و پر کاری ایرکندیشن ها و یخپال ها را به عهده دارند، دستگاه که ضرر برای صحت انسان و تخریب قشر اوزون ، نگردد، طور رایگان از طرف دولت توزیع شده است.

انجینیروکیل احمد بارک

ریگ برداری شمال شرق پشتون پل هرات

ریگ برداری شمال شرق پشتون پل هرات

ارزیابی ساحوی

-         سرک عام به اثر ریگ برداری خودسر تخریب گردیده است ؛

-          به اثر ریگ برداری حفریات ایجاد که منجر به تغیر مسیر دریای هریرود گردیده است؛

-         صد ها جریب زمین ساحل رودخانه با حفریات (از عمق یک متر پائین تر از فرش نباتی)و ریگ برداری خودسر، تخریب شده است؛

-         زمین های زراعتی و نباتات بومی ساحل دریا از بین رفته است؛

-         لانه های تخم ماهی ها و سایر آبزیان از بین رفته است؛

-         در تابستان با گرم شدن هوا و باد های 120 روزه، حرکت ریگ های روان  تسریع می گردد؛

-         انتقال ریگ سواحل به نام ریگ دریائی به تقلیل کیفیت ساختمان ها افزوده است؛

-         ریگ برداری بدون تعرفه است، در حالیکه تحویلی پول قرار دادی به متر مکعب محاسبه می گردد؛

-          حدود ساحات معین ریگ برداری از کدام نقطه تا کدام نقطه تثبیت نشده که خود زمینۀ استفاده جوی را مساعد می سازد؛

-         ملکیت های شخصی( زمین های زراعتی شمال دریا) مردم در حال تعرض استفاده جویان و تهدید حوادث اند؛

-         زیست بوم های حیوانات و خزنده گان در انقراض اند؛

-         حفریات خودسر توسط زباله های ساختمانی و خانگی به خصوص دفاتر ملل متحد به شمول یونیما(ازجنوب پشتون پل )پر می شود که خود خطر دیگر صحت بشری، حیوانی و نباتی است.

راهکار:

-     تعیین حدود ریگ برداری و توزیع تعرفه با درج ساعت حرکت برای هر موتر و کنترول آن توسط ارگان های کشفی؛ در صورتیکه موتر های بدون تعرفه و یا تعرفۀ گذشته دیده، انتقال دهنده گان  به حیث خیانتکار به دارائی عامه موارد تعقیب عدلی و قضائی قرار گیرند؛

-      از اینکه در قرارداد های ریاست معادن نواقص محیط زیستی دیده می شود، بناً لازم است تا تمام قرارداد های منعقده ریاست معادن قبل از تمدید باید طبق مادة نهم قانون تدارکات از نظر کارشناس مقام ولایت مطالعه گردد؛

-     ریاست محترم انکشاف دهات از طریق برنامة همبستگی ملی  و یا سایر برنامه های انکشافی و مردمی، دیوار استنادی در شمال هریرود به همکاری اهالی قرائی مجاور ولسوالی انجیل احداث نمایند و سرک عامۀ مردم بعد از زیرسازی، جغله اندازی گردد؛

-    اهالی قرای متضرر شده شمالشرق پشتون پل طبق نقشة کارشناس مقام ولایت به احیا ساحات سبز و تفریحگاه ها به عوض ریگ برداری مبادرت ورزند؛

-     ساحات کمربند سبز سواحل هریرود به حیث ساحات حفاظت شده طبق طرزالعمل وزارت زراعت و آبیاری مبدل گردد؛

-     حوض های پرورش ماهی طبق نظر کارمندان مسلکی ریاست زراعت و آبیاری تقویه گردد؛

-      املاک شخصی تخریب شده از طریق ولسوالی محترم انجیل تثبیت تا بعداً به احیا ساحات سبز آن پرداخته شود؛

-    در صورت عدم رعایت مواد 77-78-79-80-90-91 قانون معادن جمهوری اسلامی افغانستان هر نوع اثرات محیط زیستی، تخریب ایکوسیستم، ایجاد اضرار اقتصادی و اجتماعی به مردم محل، مهاجرت مردم از محلات مسکونی و تمدید قرارداد ها بدون درنظرداشت نظریات کارشناس محیط زیستی  مسوولیت جبران خساره در آینده متوجه ریاست معادن ولایت هرات بوده که موضوع با درنظرداشت قوانین نافذة کشور قابل پیگرد می باشد؛

-     تعیین حدود ریگ برداری فنی توسط ریاست معادن غرض جلوگیری از تخریب فرش نباتی و زمین های سواحل رودخانه، مستاجر می تواند از وسط رودخانه ریگ برداری نماید، مشروط بر اینکه تعرفه ها به دریوران انتقال ریگ توزیع و از حیف و میل دارائی بیت المال جلوگیری به عمل آید.

انجینیر وکیل احمد بارک

منابع آلوده کنندۀ شهر هرات

منابع آلوده کنندۀ شهر هرات

   طوریکه همه می دانند، آب نقش اساسی در بقا زندگی انسان ایفا می‌کند، در صورت آلوده بودن توانایی زیادی برای انتقال انواع گوناگونی از امراض را نیز دارد. این امراض به وسیله باکتریها، ویروسها و کرمها در انسان ایجاد می‌شوند. منابع و مخازن آب هرات از جمله هريرود و کانال هاي انجيل، كار آباد و جوي نواست ؛ به علت بندش آب در كانال ها مشكلات محلی مناسب برای انتشار  امراض به خصوص هواي گرم هستند.

ارزیابی:

   منابع عمدة آلوده كننده گان آب هاي هرات: عبارت از حمام ها، مسلخ،  کانال های آب روان شهری، فاضلاب های کنار چاه های عمیق آبرسانی هرات به شمول چاه های نوین، نل های سوراخ شدۀ آبرسانی در تمام نقاط شهر، موتر شوئی ها  شهری و موتر شوئی  کنار رود خانه به خصوص پشتون پل، پوست و روده،  شستشو پشم در نساجی ، بلاک ها به خصوص مسلخ در سرک قول اردو،  ترانسپورت فاضلاب، کشتار گاه های مرغ هرات، كانال فاضلاب كار آباد، كانال فاضلاب شهر نو، قالين شوئي ها، شفاخانه ها و كلينيك ها، مسلخ  های خصوصی، پمپ استيشن هاي تيل، هوتل ها و رستورانت ها، فاضلاب هاي خانگي، تشناب هاي عمومي و انواع كسبه هاي شهري در هرات اند.

    محل دفن فاضلاب هاي شهر هرات: 5% غير جذبي، 70% جذبي، 15% به جوي ها و كانال ها، 9% مخلوط به آب هاي جاري و يك فيصد به خندق ها مي ريزد. بنابر موجوديت طبقات زياد خاك درهرات، آب هاي جاري تا سفره آبي زير زميني انتقال مي كند از اين سبب آب هاي  زير زميني هرات زياد تر ملوث مي گردد.

آب هاي نوشيدني ملوث شهري :

       چاه هاي الي ده متر90% آن ها ملوث است؛ آب هاي چاه هاي الي20 متر 80 فيصد آن ملوث است؛ چاه هاي آب بالاتر از 20 متر 50 فيصد ملوث است؛ چاه هاي عميق شخصي خود سر 15 – 20 فيصد ملوث است، چاه هاي عميق شهري(12 حلقه) تا حال تدابير محافظوي ندارد و ده حلقه چاه نوين  جديداً تدابير از طريق سيستم بايوگاز اتخاذ گرديده است و سروی های دفتر GIZ  برای 15 روز د و در سه فاز در بخش چاه نوین جریان و نتیجۀ آن بعداً معلوم می شود. 

مشکلات: 

•        لکه های زردی روی دندان ظاهر می‌شود و در مقادیر بالا ، ممکن است صدمات استخوانی ناشی از فلوروسیس رخ دهد.

•        برای نوزادان تا سن حوالی شش ماهگی نایتریت های منحل در آب خطرناک است.

•        سختی آب باعث  انواع امراض قلبی و گرده  می گردد.

•        فاضلابهای کسبه ها و مناطق مسکونی که یا مستقیماً وارد زمین شده یا پس از تخلیه در مخازن فاضلاب به زمین وارد می‌شوند. این فاضلابها دارای آلودگی بیالوژیکی و كيمياوي هستند.

•        حفر چاه های جذبی بر علاوه امراض انسانی خطرات  لغزش زمین  و چپه شدن خانه ها و ساختمان به خصوص بلند منزل ها با وزن زیاد مواد ساختمانی ممکن است.

•        فاضلابها وزباله هاي صنایع که در چقري هاي ذخيره شده یا به داخل چاه هایی تزریق می‌شوند و قسمتی از آنها به سفره آب وارد می‌شود.

•        فاضلابهای آلوده‌ای که به طور ناخواسته از فابریکه ها به خصوص شهرک صنعتی یا به طور غیر قانونی در زمین رها می‌شوند.

-        زباله‌های جامد شهری اعم از خانگی و کلنیکی که معمولا در نقاطی ذخيره شده به خصوص  اطراف شهر هرات ( به طور پراکنده)   باعث نفوذ در سفرۀ آبی زیر زمینی می گردد.

نتیجه:

       مسئله نفوس، انكشاف شهري و ساختمان هاي وافر خود سر شهري  بايد  از طرف ریاست امور شار سازی و شاروالی تحت كنترول در آورده شود و تجهيزات لابراتواري  شرکت آبرسانی تقویه با عقد تفاهم نامه با ریاست شاروالی؛

تصفيه خانه در اخير هر كانال فاضلاب شهری و در ولسوالی  احداث گردد و ترویج فرهنگ تصفیۀ آب ها توسعه یابد؛

تعزيرات عليه آلوده كننده گان آب ها  از طرف ریاست شاروالی و حوزۀ دریائی هریرود شدت بخشيده شود؛

چاه هاي غير سپتيك به عوض چاه هاي جذبي در هر ساختمان احداث و فاضلاب ها به حوض هاي فلتر عمومی شهری توسط ترانسپورت  خاصی که به همین منظور انسجام یافته، انتقال شود و به تصفیه خانه رسمی تخلیه شود؛

ازحفر چاه هاي عميق بدون جواز ریاست های شهر سازی، حوزۀ دریائی هریرود، انکشاف دهات و شاروالی جداً خود داري گردد؛

سيستم هاي مناسب فلتر آب در ساختمان هاي بزرگ مانند هوتل ها  و حتا امروز به آشپز خانه های  خانواده ها به صورت وافر موجود بوده و به مبلغ بسیار کم  برخی کمپنی های سکتور خصوصی مقیم هرات وارد نموده است و لازم است تا این سیستم ها ترویج یابد؛

       منابع نشراتي و رسانة ئي براي صرفه جوئي و استفادة معقول از آب ها طبق احكام دين مقدس اسلام به مردم آگاهي دهي داشته باشند و ریاست حفاظت محیط زیست نظارت و به اساس ارقام موثق سروی منابع آلوده کننده آب ها را تشخیص و به مقام محترم ولایت هرات گزارش دهد تا در رفع مشکلات تدابیر بعدی اتخاذ گردد؛ در غير آن هرات با چالش آلودگي آب ها، بزرگترين خساره  و آلودگي محيط زيستي را در پيش دارد.

انجینیر وکیل احمد بارک

برای کاهش آلودگی شهر تان بیاندیشید!

برای کاهش آلودگی  شهر تان بیاندیشید!

• شهر کابل بزرگ ترین آلودگی هوا را از موجودیت انواع موتر های تیز رفتار دارد؛
• بزرگترین آلودگی هوا شهر  هرات را تیل های بی کیفیت در موتر ها، موتر سایکل ها و ریکشا ها در بر می گیرد؛
• استفاده از موتر های  استهلاکی  و عدم توجه به معاینۀ تخنیکی در ترافیک  باعث تشدید آلودگی هوا شهر ها می شود؛
• نبود  زمان سیر و حرکت در مسیر های مکاتب، شفاخانه ها  و سایر اماکن عامه به آلودگی این محلات می افزاید؛
• از سفرهای غیر ضروری جلوگیری کنیم؛
• هر شخصی با خود داری 4 سفر کوتاه با موتر در داخل شهر در هفته می تواند از انتشار 100کیلو گرام  کاربن دای اکساید جلوگیری کند؛
• از بین بردن موتر های فرسوده کمک قابل توجهی به کاهش آلودگی هوا می کند؛
• در توقف  سعی به عمل آورید تا موتر را خاموش نگهدارید؛
• دریوری با سرعت مناسب (80 کیلومتر در ساعت) موجب کاهش مصرف سوخت و در نتیجه کاهش آلودگی هوا خواهد شد؛
• 92 فیصد امراض تنفسی و 20 فیصد امراض قلبی قلبی و عروقی ناشی از آلودگي هواست؛
• تنفس ذرات معلق موجود در هوا متوسط طول عمر را  یک تا دو سال کاهش می دهد؛
• یک موتر تیز رفتار به طور متوسط سالانه نزدیک به 4 برابر وزن خود  کاربن دای اکساید تولید می کند؛
• درختان با گرفتن  کاربن دای اکساید هوا وبا پس دادنآکسیجن موجب کاهش آلودگی هوا  می شوند پس در کشت و حفظ درختان بکوشیم؛
• در مصرف انواع مواد سوختنی عضوی صرفه جویی کنید؛
• برای جلوگیری از تخریب قشر اوزون از استفاده ایرکندیشن ها پرهیز کنید؛
• تولید زباله کمتر به کاهش آلودگی هوا کمک می کند؛
• آلودگی هوا 11برابر آلودگی آب و 16 برابر آلودگی  غذا برای انسان خطرناک است؛
• 75 تا 85 فیصد آلودگی های شهرهای بزرگ ناشی از دود موتر های تیز رفتاراست؛
• آلودگی هوا علاوه بر تهدید انسان با عث تخریب آثار تاریخی فراوانی می شود؛
• سالانه 3ميلیون نفر از مردم جهان به علت آلودگی هوا جان خود را از دست می دهند؛
• آلودگی ناشی از رفت و آمد یک موتر تیز رفتار 14 برابر بیش از وسایل نقلیه عمومی است؛
• استفاده از گاز طبیعی آلودگی هوا را کاهش می دهد؛
• بیائید مسیر های کوتاه را دریافت کنیم تا اقتصاد و محیط زیست را در نظر گیریم؛
• انسان در خوردن غذايی خاص یا نوشیدن آب از منبعی مخصوص، اجباری ندارد .اما مجبور است هوایی را که در محیط وجود دارد، پاک یا آلوده تنفس نماید؛
• معاینه تخنیکی موتر ها باعث 15 فیصد بهبود در کیفیت هوایمی شود ، اگر ترافیک جدی باشد؛
• در صورت اجرای طرح تبدیل به احسن نمودن  موتر های تیز رفتار  های فرسوده، حدود 22 فیصد از انتشار کاربن مونو اکساید و 20 فیصد انتشار هایرو کاربن های نسوخته و اکساید نایتروجن در هوا کاسته خواهد شد؛
• سرعت گرفتن و یا برک کردن ناگهانی میزان انتشار آلوده کننده ها را از اگزوز  موتر های تیز رفتار  به مراتب افزایش می دهد از دریوران محترم درخواست می شود سرعت حرکت  موتر های تیز رفتار ها را با جریا ن ترافیک تنظیم نمایند؛
• 97  فیصد  از غلظت کاربن مونو اکساید که مهمترین و خطرناک ترین عنصر آلوده کنندۀ هوا است، ناشی از سوخت ناقص وسائط نقلیه است وظیفه همه ما آن است با تنظیم انجین موتر خود از آلودگی هوای شهر جلوگیری نماییم؛
• معاینه تخنیکی  موتر های تیز رفتار  ضروري است. این امر ضامن بالا بردن ضریب مصئونیت سفر باعث کاهش مصرف سوخت وافزایش عمر مفید انجین موتر می شود.لازم است با اموتر سالم در سطح شهر تردد نماییم؛
• آلودگی هواباعث کاهش بارندگی و بروز خشکسالی می شود ؛
• تنظیم هوای تایر ها تا 15  فیصد  مصرف پطرول را کاهش می دهد وبه میزان موثری از آلودگی هوا می کاهد؛
•  هایرو کاربن های که توسط سوخت ناقص وسائط نقلیه وارد جریان هوای شهر می شود که عامل سرطان زا شناخته شده اند؛ سهم هر  موتر های تیز رفتار ی در ایجاد ترافیک حدود 37  فیصد  وسهم وسائل نقلیه عمومی 7  فیصد  است؛
• از روشن نگهداشتن  موتر های تیز رفتار  در توقف های بیش از 5/1 دقیقه  موتر های تیز رفتار  خودداری نمایید. تنها 20 ثانیه در جا روشن بودن  موتر های تیز رفتار  بیشتر از خاموش کردن  موتر های تیز رفتار پطرول مصرف می کند ؛
• در هنگام سوخت گیری دقت کنیم از پر شدن باک و سرریز شدن پطرول جلوگیری کنیم؛
•  تبخیر پطرول در هوا باعث آلودگی هوای شهر می شود؛
•  هوای داخل  موتر های تیز رفتار  ها گاهی ده برابر آلوده تر از هوای جاده است در مسیر های کوتاه بهتر است پیاده روی کنیم؛
• سرعت زیاد وناگهانی 50  فیصد  میزان مصرف سوخت را در موتر افزایش می دهد. سعی کنیم با حفظ فاصله از  موتر های تیز رفتار  مقابل و پیش بینی سرعت به طور یکنواخت حرکت کنیم ؛ 
• سرفه ،تحریک چشم، سردرد، سرماخوردگی مکرر و خستگی بیش از حد از علائم آلودگی هوا است؛
• میزان مرگ ومیر در شهر های آلوده 17 تا18  فیصد  بیشتر از شهر های پاک است. با کاهش سفر های غیر ضروری پیاده روی در مسیر های کوتاه هوا را پاک نگه داریم؛
• 60 الی 80  فیصد  انواع سرطان ها به طور مستقیم یا غیر مستقیم مربوط به آلودگی هوا و محیط زیست می شود. از افزایش عوامل آلوده کننده هوای شهرجلوگیری کنید؛
• مصرف گاز مایع آلودگی کمتری نسبت به پطرول دارد در حد امکان موتر خودرا گاز سوز کنید.

تهیه کننده : انجینیر وکیل احمد بارک

کارشناس  محیط زیست مقام ولایت هرات

پروسه ی جمع آوری پیاز زعفران منحیث یک نبات طبی و بومی افغانستان

پروسه ی جمع آوری پیاز زعفران منحیث یک نبات طبی و بومی افغانستان

توسعه و انکشاف باغداری سبب خودکفایی جامعه و بهبود محیط زیست می گردد

توسعه و انکشاف باغداری سبب خودکفایی جامعه و بهبود محیط زیست می گردد