زمین را دوزخ نسازیم
زمین را دوزخ نسازیم
برگرفته شده از روزنامهی 8صبح (یکشنبه ۳ دلو ۱۳۹۵ - لیمه آفشید)
در اعماق زمین یک هسته مذاب قرار گرفته که میدان مقناطیسی ایجاد کرده است. میدان مقناطیسی در حقیقت میدانی است که توسط یک جسم مقناطیسی یا ذرات متحرک و یا با تغییر میدان الکتریکی، تولید میشود.
میدان مقناطیسی، از آغاز عمر زمین تا حالا شبیه مادر مهربان، سیارهی ما را در آغوش گرفته و سدی شده است بین زمین و توفانهای خورشیدی، شعاعهای زیان آور ذرات الکتریکی و پرتوهای کیهانی.
هرچند میدان مقناطیسی زمین از دیر زمانی راهنمای خوبی برای زمینشناسان، هواپیماها، کشتیها و مسافران گم گشته در این کرهی خاکی بوده است، ولی اهمیت آن برای زمین خیلی بیشتر و حیاتیتر از یک راهنما است. نتایج تحقیقات انجام شده در جو زمین نشان داده است که میدان مقناطیسى زمین، سپر دفاعى نامریى ما در برابر توفانهاى خورشیدى و تشعشعات فضایى است که اگر نبود، بادهای خورشیدی بساط حیات را از کرهی زمین بر چیده بودند.
نتایجی که از پرتاب گروه ماهوارههای سوارم (Swarm) در سال ۲۰۱۳ میلادی به دست آمد، نشان میداد که میدان مقناطیسی زمین روبه ضعف نهاده و در ۲۰۰ سال گذشته حدود ۱۵ درصد کاهش یافته است.
به گفتهی وکیل احمد بارک، کارشناس محیط زیست، میدان مقناطیسی زمین وظیفهی تنظیم قوه جذب و قوه حرکت زمین را دارد و در صورت ضعیفشدن آن زمین کنترول خود را از دست خواهد داد.
وی میگوید: «ماهوارههایی در که ۲۰۱۳ به فضا پرتاب شد درزهایی در قسمت غربی کرهی زمین دیده بودند. این درزها از اثر حرارت زیادی که مرکز زمین تولید کرده و باعث ذوب شدن هسته زمین شده بود، ایجاد شده بودند و در اثر آن ماهوارهها در آن زاویه حرکت خود را کنترول کرده نمیتوانستند و دچار اختلال میشدند.»
به گفتهی دانشمندان میدان مقناطیسی آهسته اما به طور مداوم در حال ضعیف شدن است. به گزارش ایسنا، شدت میدان مقناطیسی زمین در چند صد سال گذشته در حال تضعیف بوده است.
مسالهی تضعیف این میدان همچنان توجه دانشمندان را وقف خود کرده بود. تا آن که در نزدیک به سه ماه پیش، شکافی را در لایهی مگنوتسفیر زمین کشف کردند.
مگتوسفیر زمین در شعاع یک کیلومتر گسترش یافته و به عنوان اولین خط دفاعی، از زمین در برابر جریانات مداوم پرتوهای خورشیدی و کیهانی و در ادامه در برابر تابشهای به شدت پرانرژی حفاظت میکند.
براساس گزارشها، محققان با بررسی دادههای به دست آمده از تلسکوپ میونی GRAPES-3 در هندوستان، که در ۲۲ جون ۲۰۱۵ موفق به رصد پرتوهای کیهانی بسیار عظیم شد، پی به وجود این شکاف بردند. این تلسکوپ برای دو ساعت شاهد بمباران لایه مگتوسفیر توسط ذرات کیهانی بود که در نتیجه آن تشعشعات پرقدرتی پراکنده شده و با سرعت نور در فضا پخش شدند.
گرچه شکافهای ایجاد شده موقتی اند، اما نکته ناخوشآیند این است که این لایه دچار تغییری شده که زمینه ایجاد شکاف در آن به وجود آمده است.
هرچند گفته میشود ضعیف شدن میدان مقناطیسی در کوتاه مدت هیچ اثر ویرانگری بر جا نمیگذارد و تنها خطر وقتی است که میدان مقناطیسی زمین کاملا ناپدید شود. ولی تا وقتی که زمین یک هسته مذاب دارد، میدان مقناطیسیاش ادامه خواهد داشت.
با آن هم ضعیفشدن میدان مقناطیسی سهمی بیشتر از سهم گازهای گلخانهای در گرمشدن زمین دارد. از آن جا که میدان مقناطیسی، بادهای خورشیدی و پرتوهای کیهانی را منحرف میکند، زمانی که این میدان تضعیف میشود، تابش بیشتری به زمین وارد خواهد شد.
تاثیر این تضعیف نه تنها بر گرم شدن زمین که برفناوری نیز قابل توجه است. گفته میشود ضعیف شدن میدان مقناطیسی میتواند باعث مختل ساختن کار نیروگاههای برق و ارتباطات ماهوارهای شود.
آقای بارک در مورد عاملهای تضعیف این میدان میگوید: «انسان همانگونه که رفاه به وجود میآورد، بلا را نیز به دست خود به وجود میآورد. حفریاتی که برای ذخیره مواد اتمی در زیر زمین میشود و همچنان آزمایشهای هستهای در روی زمین، به خصوص در نیم کره غربی، باعث ذوب شدن مرکز کره زمین میشود. همچنان شعاعهایی که در روی زمین و زیر زمین وجود دارد سبب شده است میدان مقناطیسی زمین ضعیف شود.»
به باور آقای بارک: «این ما استیم که توسط تکنولوژی اتمی و تولید شعاعات، زمینی را که زمینهی زندگی ما است، با خطر نابودی روبهرو کنیم.»
آقای بارک همچنان افزود: «جهان میتواند از کشور جاپان الگو گیری کند. این کشور پس از سونامیای که در آن شد، دستگاههای اتمی را از بین برد وتکنولوژی را جهت دیگری داد.»
طبق نتایج پژوهشهای انجام شده، بیشترین نقش را در جذب گازهای گلخانهای از جمله کاربن دای اکساید، اقیانوسها و دریاها دارند که به صورت طبیعی پاکسازی میکنند، لذا عدم گردش هوا به علت وجود عامل انسانی در تولید و انتشار نیروی الکترومقناطیس، باعث سد شدن و پایدار بودن گازهای گلخانهای و ساکن شدن آن در محیطهای انسانی شامل شهرها و غیره میشود.
به گفتهی وکیل احمد بارک، کاربن دای اکساید زمانی که توسط بحرها جذب نمیشود حجم آن در فضا بیشتر شده، باعث تهدید و شکاف در لایه اوزون میشود. این گونه نور خورشید مستقیم به زمین به زمین میتابد و در کنار گرم ساختن زمین و ذوب یخچالها، باعث پیدایش سرطانهای جلدی در انسانها میشود.
به باور آقای بارک شعاعهای تولید شده از آنتنهای مخابرات و انترنت به نوبت خود نقش مهمی در مختل ساختن کار نیروی مقناطیسی زمین و گرمشدن زمین دارند.
بر اساس تحقیقهای انجام شده، باتوجه به استفاده میلیاردها نفر از موبایلها و دستگاههای ماهوارهای در جهان و ایجاد هزاران آنتن جهت ارتباطات مخابراتی، این امر به عامل اصلی به وجودآوردن بارهای مثبت و منفی بر روی گازهای آلاینده در شهرهای بزرگ و کوچک شده و این نیرو نقش بسیاری را در باردار کردن گازهای آلوده وپایداری آنان در سطوح پایین و ایجاد به اصطلاح پدیده واماندگی گازها در شهرها ایفا میکند که خود یکی از بزرگترین مشکلات آلودگی محیط زیست است.
آقای بارک در این مورد میگوید: «شعاعهای تولید شده از این دستگاه ها به شدت مضر و خطرناک اند ولی دستگاههای مخابراتی این معلومات را همیشه کتمان میکنند. اضرار شعاع مضرهای که توسط آنتنهای مخابرات تولید میشود، پنهان شده است.»
وی همچنان گفت: «این شعاعها نه تنها برای صحت مضراند که نقش خود را در تضیف شعاع مقناطیسی و گرمشدن زمین نیز دارند.»
از حضور ما انسانها در زمین سالهای زیادی میگذرد. سالهای زیادی هم از حضور زمین در منظومهی شمسی. دانشمندان با تلاشهای فراوان، هنوز سیارهای بدیل زمین برای زندگی پیدا نکردهاند و اگر زمین نابود شود، انسانی هم نخواهد ماند. ما حیات خود را مدیون این سیاره استیم وسیارهی ما، حیات خود را مدیون میدان مقناطیسیاش. اگر روزی این میدان از بین برود، زمین در معرض بادهای خورشدی قرار گرفته، تبدیل به مریخ دوم خواهد شد. زمین ما را دوزخ نسازیم!

این صفحه انترنتی حاوی معلومات محیط زیستی هرات و سایر ولایات افغانستان و مقالات و آثار نوشتاری انجنیر وکیل احمد بارک کارشناس امور محیط زیستی می باشد.